Dalgıçların ve dalış sporuyla uğraşan kişilerin en büyük hayati tehditlerinden biri dekompresyon vurgun (dekompresyon) hastalığına maruz kalmalarıdır. Vurgunun nedeni ortam basıncının gereğinden hızlı azalması sonucu vücutta çözünen gazların solunumla atılamadan gaz haline dönüşerek dolaşımı engellemesidir. Vurgun riski ise dalınan derinlik ve kalınan süreye bağlıdır. Proje bünyesinde üretilmesi planlanan dalış bilgisayarlarının temel kullanım amacı vurgunun (Dekompresyon Hastalığının) önlenmesidir. Dalış bilgisayarlarının ikincil işlevi ise dalış kayıtlarının tutulmasıdır. Türkiye”de dalış sporu hızla yaygınlaşmakla birlikte halihazırda 100000″in üzerinde kayıtlı dalıcı bulunmaktadır. Bu dalıcıların %80″inden fazlası başlangıç seviyesinde olup eğitmen veya dalış lideri eşliğinde dalmakta ve çoğu dalış bilgisayarı kullanmamaktadır. Ancak bu dalıcılar yakın gelecekte dalış tecrübelerini arttıracak ve buna bağlı olarak, önemli miktarda sportif dalış bilgisayarı talebi oluşacaktır. Halihazırda piyasada bulunan dalış bilgisayarları ithal ürünler olmakla beraber, ülkemizde üretilen ilk yerli dalış bilgisayarları bu alanda önemli bir döviz kaybını önleyebilecektir. Bu projede 3 farklı dalış bilgisayarı modelinin tasarlanması ve imalatı planlanmaktadır.
İlk model sportif dalışa yöneliktir. Sportif dalışta günümüzde sadece hava kullanılmaktadır. Bu modelde dekompresyon hesabı N2 gazına göre yapılacaktır. Ortam basıncı ve süreyi ölçerek vücutta çözülen N2 miktarının kestirimi yapılacaktır.
İkinci model tüpsüz dalış içindir. Dünyada tüpsüz dalışta vurgunu önlemeye yönelik ilk dalış bilgisayarı olacaktır. Tüpsüz dalışta nadiren de olsa vurgun görülebilmektedir. Özellikle sualtı motosikletlerinin (scooter) gelişmesi ile birlikte bu vurgun vakaları artmıştır. Mevcut dekompresyon teorileri bu tip vurgun vakalarını açıklamada yetersiz kalmaktadır; kullanacağımız yerli üretim olan ve daha önce hiç bir dalış bilgisayarında uygulanmamış olan “Sürekli Doku Modeli” ise bu olguyu açıklayabilecek niteliktedir. Tüpsüz dalışta kullanılacak dalış bilgisayarı sadece nefesli dalış yapanları vurgundan korumayacak, kayıt tutma özelliği sayesinde, bu tip sportif etkinlikler gösteren dalıcıların antrenmanlarını da yönlendirebilecektir.
Üçüncü model ise teknik, sanayi ve askeri dalışlara yönelik olacaktır. Bu dalışlarda havanın yanı sıra Helioks (He/O2) ve Trimiks (He/O2/N2) gazları kullanılmaktadır. Söz konusu karışımlarda dalış bilgisayarının önemli bir işlevi daha vardır. Dalış derinliği arttığında O2 gazı da toksik etki yaratmaya başlar ve bu nedenle oksijen zehirlenmesinin de kestirimi gerekmektedir. Üçüncü model özellikle ordumuzda da bulunan kapalı devre solunum cihazlarında da kullanılabilecektir. Bu tip cihazlarda solunan gaz bir kimyasaldan geçirilerek tekrar kullanıldığı için solunum gazındaki oksijen miktarının dalış boyunca sürekli ölçülmesi gerekmektedir. Üçüncü modelin potansiyel satış adedi daha az olmasına karşın satış fiyatları çok daha yüksektir. Üçüncü modelin yurtdışına da ihraç edilmesi planlanmaktadır. Bu konuda, firmamızın distribütörlüğünü yaptığı yarı kapalı ve kapalı devre solunum cihazlarının üreticisi SUBMATIX firmasından işbirliği teklifi alınmıştır.
bünyesinde arzulanan özelliklerin belirlenmesi ve özellikle tüpsüz dalışta vurgun konusunda dalgıçları bilinçlendirmek amaçlı bir web portalı oluşturulacaktır. Bu portalda yapılan anketlerin yanısıra, başta Milli Takıma katılanlar olmak üzere sporcular ile doğrudan görüşmeler sonucu tüpsüz dalış bilgisayarının işlevleri ve kullanıcıya sunulması beklenen arabirim belirlenecektir. Sportif ve teknik dalış bilgisayarları için de aynı yöntem izlenecek, buna ek olarak dalış ekibimiz piyasadaki mevcut modellerin detaylı performans analizlerini bizzat dalarak yapacaktır. Ayrıca, kuracağımız laboratuar tipi basınç odasında, statik özellikleri, kırılma basınçları test edilecektir. Özellikleri belirlenen dalış bilgisayarları için hem ergonomik hem de 150 metre derinliğe dayanabilen gövdeler bilgisayar destekli ortamda tasarlanarak imal edilecektir. İmalat sonucu elde edilen prototip kalıpları laboratuar tipi basınç odasında, klinik tipi basınç odasında ve dalış ekibimiz tarafından deniz ortamında olmak üzere üç aşamada sınanacaktır. Tüm sınamalar daha sonradan incelenmek üzere görüntülenecektir. Gövde tasarım ve imalat projelerine paralel olarak dalış bilgisayarının algoritmasının koşacağı mikro işlemcide çalıştığı bilinen ve örnekleri bulunan dalış tabloları uygulanacaktır. Dalış bilgisayarının elektronik algılayıcıları seçilecek, dalış bilgisayarına entegre edilecek ve ilk prototip basınç odasında ve denizde sınanacaktır. Klasik dalış tabloları modeline dayalı algoritma ile tüpsüz dalış ve teknik dalış bilgisayarlarının gerçekleştirilmesi mümkün değildir. İlk prototip aşaması daha çok mikroişlemci, algılayıcılar ve mekanik gövde tasarımının doğrulanmasına yöneliktir. İkinci jenerasyon prototiplerimiz için ise sürekli doku modelinin algoritması kullanılacak ve mikro işlemci üzerinde en az güç sarfiyatı ile çalışması sağlanacaktır. İkinci prototip serimiz sportif, tüpsüz ve teknik modeller olarak elde edilip yukarıda anılan üç aşamalı testlere tabi tutulacaktır. Son aşamada dalış bilgisayarının kayıtlarını PC ortamına aktaran yazılım geliştirilecektir. Projenin nihai çıktıları, piyasaya sunulabilir 3 adet dalış bilgisayarı olacaktır. Bu dalış bilgisayarlarının satışı ile 2 senede başa baş noktasına ulaşılması hedeflenmektedir. Uzun vadede, bu proje sırasında elde edeceğimiz deneyimler, uzay yürüyüşleri sırasında görülebilecek vurgun vakalarını önlemek için de kullanılabilecektir ve bu kapsamda dünyada bir ilk olacak “hipobarik dalış bilgisayarı Ar-Ge projesi” çalışmalarının firma bünyemizde gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
1 cevap

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir